Energietransitie

Energietransitie is een van de belangrijkste maatschappelijke thema’s van deze tijd. Om klimaatverandering tegen te gaan, moeten we fors minder broeikasgassen uitstoten. Bovendien bouwen we de gaswinning af. We hebben in het Noorden ruime kennis over alle facetten van de energietransitie. Van de opwekking van duurzame energie en de energienetten van de toekomst tot energierecht en het gedrag van huishoudens ten aanzien van hun energieverbruik. Die kennis is niet alleen van waarde voor onze eigen regio, maar ook ver daarbuiten.

Samen voorop in de energietransitie

In Groningen, Friesland en Drenthe trekken overheden, bedrijven, kennisinstellingen en belangenorganisaties intensief samen op om koploper te zijn in de energietransitie. In de ontwikkeling van een waterstofeconomie bijvoorbeeld, waarbij het Noorden ook in de toekomst de grote energieleverancier van Nederland is. Niet meer van aardgas, maar van ‘groene waterstof’, gemaakt met stroom van grote offshore windparken. Het noordelijke enthousiasme kwam ook tot uiting in de Klimaattop Noord-Nederland in 2017. Daar zijn veel concrete afspraken gemaakt en kennisintensieve initiatieven gestart om te komen tot een CO2-vrije energievoorziening in 2050.

Het duurzaamste onderwijsgebouw van Nederland, de Energy Academy, huisvest de New Energy Coalition. Daarin werken kennisinstellingen, bedrijven en de provincies Groningen, Friesland en Drenthe samen aan het energiesysteem van de toekomst. Niet alleen voor de eigen regio, maar ook voor de rest van Nederland en zelfs wereldwijd.

Van plan tot praktijk

Om te zorgen dat de brede kennis over energie ook werkelijk bijdraagt aan een snelle energietransitie, brengen we in het Noorden kennis en praktijk bij elkaar in verschillende proeftuinen. Zo heeft het Energy Transition Centre van de Hanzehogeschool Groningen, kortweg EnTranCe, het Heat House om de prestatie van verwarmingsketels en radiatoren te testen in een goed geïsoleerde flat of juist in een oud vrijstaand huis. Ameland, dat de hele eigen energievraag CO2-vrij wil opwekken, is inmiddels een levend laboratorium waar nieuwe energieconcepten uitgeprobeerd worden. En de Afsluitdijk biedt de mogelijkheid om nieuwe technieken te testen waarmee energie uit de zee wordt gehaald.

Naast technologische innovatie, is ook de mate waarin de maatschappij de energietransitie omarmt belangrijk voor het succes ervan. Daarom onderzoeken hoogleraar Linda Steg en haar collega’s hoe duurzaam gedrag werkt en hoe je het kunt stimuleren.

‘Dat moet anders kunnen’

Het is hoe veel startups ontstaan: vanuit het gevoel dat het ook anders moet kunnen. Dat dachten ook twee onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen, die zich eraan ergerden dat de lampen ook op zonnige dagen aanstonden en de verwarming aansloeg als het pand leeg was. Hun startup Sustainable Buildings geeft real time inzicht in het energieverbruik van een gebouw, waardoor de beheerder heel gericht energie kan besparen. 

 

Een ander voorbeeld is de startup SeaQurrent. Waarom doen we zo weinig met de enorme hoeveelheid energie van al dat water dat de hele dag in de zee heen en weer stroomt, dacht zeezeiler en oprichter van SeaQurrent Youri Wentzel. Het bedrijf ontwikkelt een TidalKite, een ‘onderwatervlieger’ die elektriciteit opwekt uit de beweging van het water als de getijden wisselen.