Verhalen

Friese vlieger haalt stroom uit getij

De enorme kracht van de zee omzetten in energie. SeaQurrent doet dat. Het wekt elektriciteit op uit de getijdenstroom met behulp van een vlieger. Een technologisch geavanceerde onderwatervlieger welteverstaan.

Youri Wentzel bedacht het systeem. Zes jaar geleden schetste de Fries de eerste ideeën op een notitieblokje. ,,Ik ben fervent zeiler, op zee ook. Dan ben je je heel bewust van de kracht die zee in zich herbergt. Voor mij was het daarom logisch me op zeker moment af te vragen: waarom doen we daar niet meer mee?’’

Maurits Alberda (l.) en Youri Wentzel (r.)

In het leven daarvoor bekleedde Wentzel verschillende technische functies in de olie- en gasindustrie. Ervaring die hem van pas kwam bij de ontwikkeling van SeaQurrent. Ervaring ook die langzaam maar zeker het idee in hem plantte dat de manier waarop we met onze aarde omgaan, niet houdbaar is. Een andere manier van energie opwekken is gevraagd, weet hij.

De kracht van de zee

Dit voorjaar nog togen Wentzel en de zijnen naar de Waddenzee om hun technologie uitgebreid te testen. Dat gebeurt op en onder een flink ponton waarop de mensen van SeaQurrent een paar weken verblijven en ook studenten en onderzoekers om gegevens te verzamelen. Als de test slaagt, wordt de onderwatervlieger volgend jaar op ware grootte uitgeprobeerd en daarna kan de markt worden bestormd.

Om dat mede in goede banen te leiden is Maurits Alberda bij de club gekomen, met zijn achtergrond op het gebied van marketing en innovatie bij onder meer de Energy Academy. ,,Ik heb veel innovaties in de duurzame energiebranche voorbij zien komen, maar deze sprak me meteen aan. Vooral de voorspelbaarheid van de energievoorziening vind ik sterk. Dit is helemaal nieuw. We gaan nu laten zien dat het werkt en hoe efficiënt het is. Uiteindelijk zien we voor ons dat we getijdencentrales bouwen waar bijvoorbeeld twintig vliegers aanhangen, goed voor de energievoorziening aan zo’n 14000 huishoudens. Afgezien daarvan: ik ben gek op het water, op duiken en zeilen, dus ik ken ook de kracht en schoonheid van de zee. Die willen en kunnen we hiermee behouden.’’

Vlieger stuurt zichzelf aan

Het systeem werkt ongeveer zo. Een grote onderwatervlieger komt onder spanning door de kracht van de getijden en trekt aan een kabel. Die trekkracht wordt omgezet in stuwing die een turbine laat draaien. De stroom die zo opgewekt wordt, wordt rechtstreeks met een kabel weggevoerd.

,,Het idee is simpel, maar de uitwerking is toch lastig’’, vertelt Youri Wentzel. ,,Ik vergelijk het wel eens met de ontwikkeling van een zelfsturende auto. Dat is onze vlieger ook, zelfsturend. Wie zeilt, weet dat je het hardst gaat als het zeil wat dwars op de wind staat. Datzelfde doet onze onderwatervlieger ook. Sensors laten hem weten vanuit welke richting de getijdenstroom komt, de vlieger past de vleugelhoek daarop aan om zo veel mogelijk kracht op te vangen.’’

Om dat technische kunstwerkje voor elkaar te krijgen, werkt SeaQurrent al jaren samen met de Rijksuniversiteit Groningen, de Hanzehogeschool, NHL en Van Hall Larenstein. Wentzel: ,,Er komt zo ongelooflijk veel kennis bij kijken, dat kun je nooit alleen. Al heel veel studenten hebben meegerekend, nagedacht over het ontwerp, de materialen, de juridische aspecten, noem maar op.’’

Slimme koppen bundelen en doorzetten

Het Venturelab neemt een speciale plaats in. Wentzel leerde er veel. ,,Vooral van alle zaken eromheen. Bij ondernemen komt meer kijken dan doorzettingsvermogen, bezieling en een goed idee. Het Venturelab is ook de plek waar ik Maurits tegen het lijf liep.’’

Het is best snel gegaan met SeaQurrent. Pas dik drie jaar geleden zegde Wentzel zijn baan op om zich volledig op zijn vlieger te storten. Intussen werken er elf man bij het bedrijf en lopen er continu onderzoekers en studenten rond. Elke dag wordt het ontwerp beter. Maurits Alberda: ,,Dit is de manier om radicaal nieuwe energieconcepten een kans te geven. Je moet een onderscheidend team met slimme koppen bij elkaar steken en een enorm doorzettingsvermogen hebben.’’

 

Website SeaQurrent